Hud s\u00fbresi\u2019nin 7. ayeti, Elmal\u0131l\u0131 Hamdi Yaz\u0131r taraf\u0131ndan \u015f\u00f6yle me\u00e2llendirilir:<\/p>\n\n\n\n
O, \u00f6yle bir Allah’d\u0131r ki, hanginizin daha g\u00fczel amel i\u015fleyece\u011fini imtihan etmek i\u00e7in g\u00f6kleri ve yeri alt\u0131 g\u00fcnde yaratt\u0131. Ar\u015f\u0131 da su \u00fcst\u00fcndeydi. Onlara \u201c\u00f6ld\u00fckten sonra tekrar dirileceksiniz\u201d dersen, o k\u00e2firler de kesinlikle sana: \u201cBu apa\u00e7\u0131k bir sihirden ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir.\u201d derler.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n \u0130lk k\u0131s\u0131m i\u00e7in, orjinal metnin yap\u0131s\u0131 incelendi\u011finde \u015f\u00f6yle bir me\u00e2l de m\u00fcmk\u00fcn:<\/p>\n\n\n\n O\u2019dur ki, g\u00f6kleri ve yeri, alt\u0131 g\u00fcnde, Ar\u015f\u0131 su \u00fczerinde iken, hanginizin daha g\u00fczel amel i\u015fleyece\u011fini imtihan etmek i\u00e7in yaratt\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu \u015fekilde okuma ve anlama se\u00e7ene\u011fini uygularsak, s\u00f6z konusu \u00fc\u00e7 par\u00e7a i\u00e7in; alt\u0131 g\u00fcnde yarat\u0131\u015f, Ar\u015f\u0131n su \u00fczerinde olu\u015fu, imtihana tabi olan ki\u015filerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 par\u00e7alar\u0131n\u0131n, zamansal birliktelik halinde olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n\n\n\n Hadis-i \u015ferifi hat\u0131rlarsak, D\u00fcnya\u2019dan, yani bizlerin iki g\u00f6z\u00fcnden ba\u015flayan seyahatte, ilk bulutu g\u00f6r\u00fcyorduk. Bulutun \u00fczerinde birinci sema vard\u0131. Sonras\u0131nda birbirini takip eden 6 sema daha tarif edildi. Toplam 7 sema ge\u00e7ildikten sonra, son seman\u0131n bitti\u011fi yerde bir deniz ve sonras\u0131nda Ar\u015f kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131. Bu kavramlar\u0131 ve Ar\u015f\u0131 akla yakla\u015ft\u0131rmak g\u00fc\u00e7.<\/p>\n\n\n\n Hadisin sonunda, t\u00fcm bu mek\u00e2na dayal\u0131, s\u0131n\u0131r ve kay\u0131tlar i\u00e7eren tariflerden sonra Allah\u2019\u0131n t\u00fcm bunlar\u0131n fevkinde, \u00f6tesinde oldu\u011fu beyan edilir. Allah, t\u00fcm kay\u0131tlardan mutlak olarak uzak ve temizdir. Ancak kalplerimiz, t\u00fcm mek\u00e2nlarda Allah ile ayn\u0131 yak\u0131nl\u0131\u011fa sahip de\u011fil. D\u0131\u015far\u0131da bir kafede, evimizin salonunda, falan camiide, bizde latif bir hat\u0131ras\u0131 olan bir camiide, Mescid-i Nebev\u00ee\u2019de, Mescid-i Haram\u2019da ayn\u0131 duygular ve yak\u0131nl\u0131k hissi i\u00e7inde olamay\u0131z, olmay\u0131z. Bu husus, Allah\u2019\u0131 o mek\u00e2nlarda daha var veya daha az var hale getiremez. Allah\u2019\u0131 tenzih ve takdis, yani kay\u0131t ve eksikliklerden mutlak uzak tutulmas\u0131, yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131z ne \u00f6l\u00e7\u00fcye gelirse gelsin, irtibat ne kadar sa\u011flamla\u015f\u0131rsa sa\u011flamla\u015fs\u0131n, her yeni ad\u0131mda tekraren tazelenmesi gereken bir refleks olmal\u0131d\u0131r. ANCAK,<\/strong> i\u015fte baz\u0131 mek\u00e2nlarda kalplerimiz O\u2019na daha yak\u0131n hissediyor. Bu o mek\u00e2nlar\u0131n daha temiz<\/strong> olmas\u0131ndan, O\u2019nunla irtibata daha m\u00fcsait <\/strong>\u015fartlar\u0131ndan, aziz ve zarif hat\u0131ralar\u0131n kalpte uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 <\/strong>ayn\u0131 derinlikte hislerden, do\u011frudan Allah\u2019\u0131n y\u00fckledi\u011fi kutsiyetten <\/strong>ileri gelebilir. Yani, mek\u00e2n\u0131n baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri O\u2019na daha yak\u0131n de\u011fildir de, O\u2019na yak\u0131nl\u0131\u011fa giden, bizden O\u2019na uzanan<\/strong> bir kestirme mahiyeti ta\u015f\u0131yabilir. O, mek\u00e2ndan yine m\u00fcnezzehtir ve keyfiyeti s\u0131r olarak bize bizden yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ar\u015f\u0131n da, (the) mek\u00e2n\u0131n, D\u00fcnya\u2019da yer alan K\u00e2be gibi, \u00e7ok \u00f6zel bir yeri olarak, yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ve tecellilerin y\u00fcksek oldu\u011fu bir yer olmas\u0131 icap eder. K\u00e2be nas\u0131l ki, fizik ve metafizik bir co\u011frafya \u00fczerindedir, Ar\u015f da pek\u00e2l\u00e2 \u00f6yle olmal\u0131d\u0131r. Hazret-i \u0130brahim, o\u011flu \u0130smail ile K\u00e2be\u2019nin temellerini bulduklar\u0131nda, ye\u015fil ta\u015flara rastlarlar ve onlara temas ve m\u00fcdahale ettiklerinde yerin sars\u0131lmas\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Bu hadise, K\u00e2be\u2019ye kastedecek olanlar geldi\u011finde kopacak k\u0131yameti de i\u015faret ediyor olabilir. Demek istedi\u011fim, baz\u0131 mek\u00e2nlar \u00f6zeldir. K\u00e2be\u2019yi veya Mescid-i Nebev\u00ee atmosferini kendi \u00f6z mek\u00e2n\u0131nda, ak\u0131l ve kalp dairesinde \u00e2n itibariyle veya devaml\u0131 ya\u015fayabilen birisi, fiziksel olarak oralara gitmeye muhta\u00e7 olmaz. Ya da zaten oradad\u0131r da diyebiliriz. Nerede oldu\u011fumuz, fizik ve ruh olarak hangi koordinatlarda bulundu\u011fumuz \u00f6nemlidir ve m\u00fcnezzeh Allah ile ileti\u015fimimiz, bu koordinatlara ba\u011fl\u0131d\u0131r, tenzihi zedelemeksizin.<\/p>\n\n\n\n \u0130nsan i\u00e7in ka\u015fif unvan\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131m. Mek\u00e2n, O\u2019nun isim ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131n tecelli etti\u011fi odalar demektir. Ke\u015fif, ba\u015flang\u0131\u00e7tan daha mahrem odalara do\u011fru seyahat anlam\u0131na gelir. Hadiste \u00f6ncelikle bulut beyan edildi. Bulutun, \u015f\u00fckredenlere ve \u015f\u00fckretmeyen milletlere dahi suyunu vermesi \u00f6zelli\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. D\u00fcnya zemininin \u00fczerinde yer alan bizler i\u00e7in, imtihan s\u0131rr\u0131na uygun olarak, ki\u015fi ay\u0131rt etmeksizin suyunu sunan bulut ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Buluttan sonraki a\u015famada tavan, ilk sema geliyor. Karard\u00e2de bir tavan, kat kat d\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bir dalga olan sema, esas itibariyle fizik d\u00fcnyam\u0131zdaki denizlerin \u00f6zelliklerini hat\u0131rlat\u0131r. D\u00fcnya ve t\u00fcm g\u00f6kcisimleri, bu tan\u0131m i\u00e7ersinde, kar\u015f\u0131m\u0131zda duran b\u00fcy\u00fck denizin sahilleri h\u00fckm\u00fcndedir. Kimisi Karadeniz gibi, kimi de Ege gibidir ancak herbiri sahildir. Karard\u00e2delik, bir karara ermi\u015f, \u00f6ncesindeki stabil olmayan halinden daha sabit bir k\u0131vama gelmi\u015f demektir. Elmal\u0131 Hamdi Yaz\u0131r, Hud s\u00fbresinin 7. ayetini yorumlarken, Ar\u015f\u0131 su \u00fczerinde bulunan Allah\u2019\u0131n yarat\u0131\u015f\u0131 ile ilgili iki kademeden s\u00f6z edilebilece\u011fini s\u00f6yler.<\/p>\n\n\n\n Bizim zamansall\u0131\u011f\u0131m\u0131z itibariyle, uzay-zaman\u0131n ya da mek\u00e2n\u0131n ilk g\u00fcnlerinde, yarat\u0131\u015f\u0131n bu a\u015famas\u0131nda, \u015fimdiki zaman\u0131n bilim insanlar\u0131n\u0131n ke\u015ffetti\u011fi kanun ve prensipler hen\u00fcz yoktu, bunlar hen\u00fcz yarat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. Elmal\u0131l\u0131, ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu a\u015famaya isn\u00e2d eder. Yani bug\u00fcn tabiat kanunlar\u0131 denilen, kendini tekrar eden \u015fablonlar (pattern) yerine ba\u015fka kanunlar y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte idi.<\/p>\n\n\n\n A\u2019r\u00e2f s\u00fbresinin 54. ayetinde yer alan \u201c…sonra Ar\u015f \u00fczerine istiva etti\u201d<\/strong> beyan\u0131yla ilgili olarak Elmal\u0131l\u0131\u2019n\u0131n yorumuna g\u00f6re, bu istivadan sonra tecellilerin dalgaboyu farkl\u0131la\u015ft\u0131 ve bug\u00fcnk\u00fc halini; yani mevcuttaki kanunlar olarak \u015fahit oldu\u011fumuz tecellilere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Modern hukuk prensiplerinde mer\u2019i kanunlarda yer alan istisna h\u00fck\u00fcmleri \u00f6rneklersek, mucize ve s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 olaylar yine var olmu\u015ftur, olabilir. Ancak genel d\u00fczen, imtihan s\u0131rr\u0131n\u0131 zedelemeyen ku\u015fat\u0131c\u0131 \u00e2det, ikinci a\u015famada kendini g\u00f6sterir. G\u00fcnlerin say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ilk zamandiliminde mek\u00e2n\/kozmos salt bir tufan halindedir. \u0130nsan, tarih s\u0131ralamas\u0131nda ve \u015fuurlu varl\u0131klar aras\u0131nda sahneye en son \u00e7\u0131kar\u0131lan ak\u0131l-kalp sahibi varl\u0131k olarak ikindi vaktinin \u00e7ocu\u011fu kab\u00fbl edilir. Dolay\u0131s\u0131yla, Elmal\u0131l\u0131 yorumunda yer alan ikinci a\u015famada tufan karard\u00e2de olur.<\/strong> M\u00fcteakiben \u015fahitlik etti\u011fimiz, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, teneff\u00fcs halinde oldu\u011fumuz kanun ve \u015fablonlar\u0131n mer\u2019iyete ge\u00e7mesi meydana gelir. Bu ikinci a\u015faman\u0131n mihenk ta\u015f\u0131, Ar\u015f\u2019a istiva etme il\u00e2h\u00ee beyan\u0131yla ilintilidir. Do\u011frusunu Allah bilir.<\/p>\n\n\n\n Hadis-i \u015ferifte, bulut ile ilk seman\u0131n aras\u0131nda ve takip eden her seman\u0131n birbiriyle aralar\u0131nda ve son seman\u0131n bitiminde yer alan\u0131n denizin ba\u015f\u0131 ve sonu ile aralar\u0131nda 500\u2019er y\u0131ll\u0131k mesafe bulundu\u011fu ifade edilir. Hadis metninde mesafeye y\u00f6nelik ba\u015fka bir detaya rastlamad\u0131m. Bununla ilgili birka\u00e7 \u00f6nermede bulunaca\u011f\u0131m. \u00d6ncelikle bu tabir, kesretten kinaye dedi\u011fimiz bir deyim i\u00e7eriyor olabilir. Bu bir ihtimal. 500 y\u0131l\u0131n hangi h\u0131z ve\/veya vas\u0131ta ile gidilece\u011fi bilgisi mevcut de\u011fil. Bir ba\u015fka se\u00e7enek olarak, zaman\u0131n g\u00f6recelilik \u00f6zelli\u011fini uygulamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ayr\u0131ca Kur\u2019\u00e2n\u2019da farkl\u0131 ayetlerde zaman \u00f6l\u00e7\u00fcleri birbirinden farkl\u0131 g\u00f6recelerle de beyan edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Biri, \u00e7\u0131k\u0131p gelecek azab\u0131 sordu. K\u00e2firler i\u00e7in onu savacak yok. O, mi’raclar\u0131n sahibi Allah\u2019tan. Melekler ve Ruh, miktar\u0131 ellibin y\u0131l s\u00fcren bir g\u00fcn i\u00e7inde ona \u00e7\u0131kar. <\/strong>Me\u2019\u00e2ric s\u00fbresi 70\/1-4<\/p>\n\n\n\n Bir de senden acele az\u00e2b istiyorlar, elbette Allah, va’dinde hulf etmez, bununla beraber Rabbinin indinde bir g\u00fcn sizin sayacaklar\u0131n\u0131zdan bin sene gibidir.<\/strong> Hac s\u00fbresi 22\/47<\/p>\n\n\n\n \u0130l\u00e2veten uyku\/r\u00fcya halindeyken hissedilen zaman ile, o esnada uyan\u0131k olanlar\u0131n tecr\u00fcbe etti\u011fi zaman ak\u0131\u015f\u0131 birbirinden farkl\u0131d\u0131r. Birka\u00e7 dakikal\u0131k zamana saatlerce s\u00fcren olaylar s\u0131\u011fabilir. Tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m bir ki\u015fi, r\u00fcyas\u0131nda yakla\u015f\u0131k bir hafta ge\u00e7irdi\u011fini anlatm\u0131\u015ft\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki, bir hafta, yat\u0131yor, kalk\u0131yor, y\u00fczk\u00fcs\u00fcr saati tek bir gecenin belki 20-30 dakikas\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Zaman esnek bir varl\u0131k. Dolay\u0131s\u0131yla zamana ait terim ve tan\u0131mlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yolculukta, herbir dura\u011f\u0131n kendisine m\u00fcnhas\u0131r zaman ak\u0131\u015f\u0131 mevcut olabilir. 500 y\u0131ll\u0131k mesafenin bu \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirilebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n Bulut ve semalar\u0131n su ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131n, g\u00f6\u011f\u00fcn karard\u00e2de ve (raki’) korunmu\u015f bir deniz olmas\u0131n\u0131n ve kat kat d\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bir dalga olmas\u0131n\u0131n, uzay\u0131n deniz-benzer mahiyetli ve bo\u015fluksuz bir mek\u00e2n oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131 destekledi\u011fi kanaatindeyim. E\u011fer ki esir veya ad\u0131 ba\u015fka bir madde, t\u00fcm uzay bo\u015flu\u011funu ku\u015fat\u0131c\u0131 olarak mevcut ise, mahiyeti itibariyle a\u015f\u0131r\u0131 ince ve latif bir \u00f6zellik ta\u015f\u0131mas\u0131 icap eder. Uzay\u2019da yer alan g\u00f6kcisimlerinin ask\u0131da duruyormu\u015fcas\u0131na ve d\u00fc\u015fmeden, bir rutin ve rota i\u00e7inde gidiyor olmalar\u0131n\u0131 da b\u00f6yle bir maddenin varl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klayabilir. Yedi g\u00f6k, yer ve aras\u0131nda bulunan herkes\/her \u015feyin tesbihi meselesi ile bu zerre-misal varl\u0131klar\u0131n aras\u0131nda bir ba\u011f kurmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Tesbih, sebh- k\u00f6k\u00fcnden gelir ve bu k\u00f6k y\u00fczmek demektir. <\/p>\n\n\n\n \u201cGeceyi ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc, G\u00fcne\u015f\u2019i ve Ay\u2019\u0131 yaratan O\u2019dur. Her biri bir y\u00f6r\u00fcngede y\u00fczmektedir.\u201d<\/strong> Enbiya s\u00fbresi 21\/33<\/p>\n\n\n\n Ne G\u00fcne\u015f Ay\u2019a kavu\u015fabilir, ne gece g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilir. O g\u00f6k cisimlerinden her biri, birer y\u00f6r\u00fcngede y\u00fczmektedir. <\/strong>Y\u00e2s\u00een s\u00fbresi 36\/40<\/p>\n\n\n\n Burada Y\u00e2s\u00een s\u00fbresinde yer alan ayet ayn\u0131 zaman k\u00fctle\u00e7ekim kuvvetinden haber vermektedir. Bu kuvvet iledir ki, \u015fahit oldu\u011fumuz g\u00f6kcisimleri aras\u0131ndaki mesafeler belli kanunlar i\u00e7inde korunur. Hedefimdeki kelime \u201cf\u00ee felekin yesbehune\u201ddir. Ba\u015ftaki \u201cf\u00ee\u201d eki \u201ci\u00e7inde\u201d anlam\u0131ndad\u0131r. Yani Ay ve G\u00fcne\u015f, seman\u0131n i\u00e7inde y\u00fczmektedir. \u0130\u00e7inde y\u00fcz\u00fclen ve tesbihin seslendiricilerinden biri olan esir-zerre maddesi, yapt\u0131\u011f\u0131 ve yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u015fler yoluyla belli esman\u0131n tecellisinde rol oynar ve icra etti\u011fi i\u015f, kendi ba\u015f\u0131na tesbihtir. \u00d6rnek olarak Kayyum isminin seslendiricisidir. Her \u015feyi ayakta ve var tutan Allah\u2019\u0131n bu isminin, tabiri uygun ise, ekranlarda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyicisidir. Fail tek ba\u015f\u0131na Allah\u2019t\u0131r ve fiilinin nezaret\u00e7isi olarak y\u00fcz\u00fcc\u00fc ve y\u00fczd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir zerreler denizini icrac\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu icra, tesbihin kendisidir. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n 11. \u015eu\u00e2\u2019n\u0131n 11. Meselesi\u2019nde yer verdi\u011fi Varl\u0131k \u00c2lemleri ile Yokluk \u00c2lemleri\u2019nin zikri hakk\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcm\u00fc al\u0131nt\u0131l\u0131yorum:<\/p>\n\n\n\n Elh\u00e2s\u0131l, v\u00fccut k\u00e2inatlar\u0131 ve hadsiz adem \u00e2lemleri birbirleriyle \u00e7arp\u0131\u015f\u0131rken ve Cennet ve Cehennem gibi meyveler verirken ve b\u00fct\u00fcn v\u00fccut \u00e2lemleri “Elhamd\u00fclill\u00e2h, elhamd\u00fclill\u00e2h” ve b\u00fct\u00fcn adem \u00e2lemleri “S\u00fcbh\u00e2nallah, s\u00fcbh\u00e2nallah” derken ve ih\u00e2tal\u0131 bir kanun-u m\u00fcbareze ile melekler \u015feytanlarla ve hay\u0131rlar \u015ferlerle, t\u00e2 kalbin etraf\u0131ndaki ilham, vesvese ile m\u00fccadele ederken, birden meleklere iman\u0131n bir meyvesi tecell\u00ee eder, meseleyi halledip karanl\u0131k k\u00e2inat\u0131 \u0131\u015f\u0131kland\u0131r\u0131r Allah g\u00f6klerin ve yerin n\u00fbrudur.” (Nur S\u00fbresi 24\/35) \u00e2yetinin env\u00e2r\u0131ndan bir n\u00fbrunu bize g\u00f6sterir ve bu meyve ne kadar tatl\u0131 oldu\u011funu tatt\u0131r\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Yarat\u0131lm\u0131\u015f sistemin kar\u015f\u0131tl\u0131k ilkesine dayand\u0131\u011f\u0131, bu ilkenin esas itibariyle Allah\u2019\u0131n N\u00fbrunun tecellisiyle ilgili oldu\u011funa y\u00f6nelik bir bahis i\u00e7eriyor. V\u00fcc\u00fbd (Varl\u0131k) \u00c2lemlerinin zikri elhamd\u00fclillah, Adem (Yokluk) \u00c2lemlerininki s\u00fcbhanallah olarak ifade edilmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n “Yedi g\u00f6k, yer ve bunlar\u0131n i\u00e7inde bulunanlar, Allah\u2019\u0131 tesbih ederler. O\u2019nu hamd ile tesbih etmeyen hi\u00e7bir varl\u0131k yoktur”<\/strong> ayetine geri d\u00f6n\u00fcyorum. Adem Alemleri, ismi itibariyle yoklu\u011fa ait bir s\u0131r \u00e2lem olmakla beraber, z\u00e2t itibariyle var olan bir olgu. \u0130\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015fey yokluk, kendisi yok de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla Yedi G\u00f6k, Yer ve bunlar\u0131n i\u00e7inde olanlar, yusebbihu bi-hamdihi,<\/strong> yani hamd ile tesbih etmenin failleri aras\u0131nda Varl\u0131k \u00c2lemleri ve Yokluk \u00c2lemleri de varlar. Ayetin ifadesinde hamd ile <\/strong>tesbih ge\u00e7iyor. Bi-hamdihi, tesbih ve hamdin bir \u00e2ndal\u0131\u011f\u0131 ve birlikteli\u011fini ifade eder. Maddede yer alan kar\u015f\u0131tl\u0131k ilkesi uyar\u0131nca, kar\u015f\u0131t maddeler birbirlerinin var edicisi konumundad\u0131r. Beyaz, siyah ile ka\u00eemdir. So\u011fuk, s\u0131cak ile: \u0131\u015f\u0131k, karanl\u0131kla anla\u015f\u0131l\u0131r ve varl\u0131\u011f\u0131 hissedilir. Varl\u0131k\u2019\u0131n elhamd\u00fclillah dedi\u011fi bir yerde, Yokluk\u2019un s\u00fcbhanallah demesini ele ald\u0131\u011f\u0131mda, esas itibariyle Var\u2019\u0131n Yok ile ba\u011fl\u0131 ve anla\u015f\u0131l\u0131r olmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Kar\u015f\u0131tl\u0131k ve m\u00fccadele ilkesi gere\u011fi, hamdeden Varl\u0131k ile S\u00fcbhanallah\u2019\u0131 tesbih eden Yokluk ayr\u0131l\u0131k i\u00e7inde de\u011filler.. Bu iki grup \u00e2lemin zikirleri belki m\u00fcst\u00e2k\u00eel de\u011fildir. \u201cV\u00fccut k\u00e2inatlar\u0131 ve hadsiz adem \u00e2lemleri birbirleriyle \u00e7arp\u0131\u015f\u0131rken Cennet ve Cehennem gibi meyveleri verirken\u201d<\/strong> denilmek suretiyle, sanki bu ikilinin \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131ndan yeni bir Var<\/strong> do\u011fuyor deniliyor. <\/strong>Varl\u0131k, Yokluk olgusuyla birlikte vard\u0131r ve Var\u2019\u0131 anlamak i\u00e7in Yok d\u00fc\u015f\u00fcncesine ihtiya\u00e7 duyuyoruz. Bu anlamda, ikicilik (d\u00fcalizm) yok ancak ikilik (d\u00fcaliteden) s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Zira kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n m\u00fccadelesini ink\u00e2r etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n Esir ya da ad\u0131 ba\u015fka olabilecek zerre-misal varl\u0131klar\u0131n mahiyetini \u00e7\u00f6zebilirsek, onlar\u0131n hangi kanunlara tabi oldu\u011funu anlayabilirsek, Var\u2019daki \u00e2lemde mi, Yok\u2019taki \u00e2lemde mi yoksa onlar\u0131n \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131ndan do\u011fan yeni bir Var\u2019da m\u0131 olduklar\u0131n\u0131 tespit edebilirsek, \u201cl\u00e2kin ve l\u00e2 tefkah\u00fbne\u201d (l\u00e2kin siz anlayamazs\u0131n\u0131z)<\/strong> beyan\u0131ndaki anlama ve ke\u015fif yolculu\u011funda belki bir ad\u0131m ileri gidilebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hud s\u00fbresi\u2019nin 7. ayeti, Elmal\u0131l\u0131 Hamdi Yaz\u0131r taraf\u0131ndan \u015f\u00f6yle me\u00e2llendirilir: O, \u00f6yle bir Allah’d\u0131r ki, hanginizin daha g\u00fczel amel i\u015fleyece\u011fini imtihan etmek i\u00e7in g\u00f6kleri ve yeri alt\u0131 g\u00fcnde yaratt\u0131. Ar\u015f\u0131 da su \u00fcst\u00fcndeydi. Onlara \u201c\u00f6ld\u00fckten sonra tekrar dirileceksiniz\u201d dersen, o k\u00e2firler de kesinlikle sana: \u201cBu apa\u00e7\u0131k bir sihirden ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir.\u201d derler.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-35","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/notionclubnotes.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/notionclubnotes.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/notionclubnotes.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/notionclubnotes.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/notionclubnotes.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/notionclubnotes.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/notionclubnotes.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/notionclubnotes.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/notionclubnotes.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}